Pliki potrzebne do rozliczania programów Phare Fundusz Małych Projektów
Program Współpracy Przygranicznej PHARE –
informacja ogólnaPHARE to program pomocowy Unii Europejskiej dla państw Europy środkowej. Ma on charakter bezzwrotnej pomocy finansowej Unii Europejskiej dla państw tej części Europy. PHARE rozpoczęło swoją działalność w 1990 roku. Początkowo pomoc dotyczyła Polski i Węgier (stąd nazwa PHARE: Poland and Hungary: Action for Restructuring of Economies, czyli Polska i Węgry: Pomoc dla restrukturyzacji gospodarek). Obecnie programem objętych jest 11 państw środkowoeuropejskich: Albania, Bułgaria, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia oraz Węgry. Zasadniczym celem programu jest pomoc w restrukturyzacji gospodarki i systemu politycznego. Od niedawna (1999) program jest też podstawowym instrumentem pomocy w osiąganiu członkostwa w Unii Europejskiej przez kandydujące kraje. Programy Współpracy Przygranicznej PHARE mają na celu wspieranie przygranicznych obszarów Europy Środkowej i Wschodniej dzielących wspólną granicę ze Wspólnotą poprzez finansowanie w tych rejonach projektów mających transgraniczny charakter. W Polsce pierwszy tego rodzaju program został uruchomiony w 1994 roku. W latach 1994-1999 Programy Współpracy Przygranicznej PHARE stanowiły 26,1% rocznej pomocy Unii Europejskiej dla Polski w ramach programu PHARE. Były największymi, jednorodnymi i corocznymi programami wspierającymi integrację Polski ze Strukturami Europejskimi.
Program został opracowany na podstawie strategii rozwoju regionalnego uzgodnionej zarówno na szczeblu państwowym jak i lokalnym/ regionalnym. Od 1998 roku rozpoczął się proces znacznych zmian w funkcjonowaniu PHARE, zostały one określone jako Nowa Orientacja PHARE. Jest to zarówno proces, jaki charakteryzuje ten program od 1998r. jak i dokument, który te zmiany w Polsce usankcjonował. Programowanie PHARE ma był ściśle powiązane z procesem przygotował do członkostwa w UE. Służyć ma temu powiązanie PHARE z realizacją Narodowego Programu Przygotowań do członkostwa, przyjętego przez Radę Ministrów, a także z Partnerstwem dla Członkostwa, przyjętego przez Radę Ministrów, a także z Partnerstwem dla Członkostwa – dokumentem Komisji Europejskiej określającym niezbędne dla UE zmiany w krajach kandydujących. Wdrożenie nowej orientacji PHARE zwiększa zaangażowanie i odpowiedzialność strony polskiej na etapie realizacji projektów, głównie poprzez przekazanie jej zarządzania płatnościami i kontrolą finansową wykorzystania środków z UE. Jednym z najważniejszych warunków członkostwa Polski w Unii Europejskiej jest stworzenie struktur i przygotowanie kadr do wdrażania polityk europejskich, w tym polityki spójności społeczno-gospodarczej. Dwa lata, które pozostały do końca roku 2003, to minimalny okres konieczny do spełnienia tego warunku. Fundusz Małych Projektów Geneza powstania i założenia programowe Fundusz Małych Projektów Euroregionalnych utworzony został w ramach polsko-niemieckiego Programu Współpracy Przygranicznej PHARE na rok 1995, finansowanego ze środków pomocy Unii Europejskiej dla Polski. Program ten w swojej pierwszej edycji umożliwiał wsparcie jedynie wielkich projektów infrastrukturalnych, pomijając jakże istotną sferę nawiązywania bezpośrednich kontaktów międzyludzkich ponad granicami państw. Dlatego też program uzupełniono już podczas jego drugiej edycji, część środków przeznaczając na wsparcie bezpośrednich kontaktów mieszkańców żyjących na obszarach przygranicznych. W ten sposób powstał Fundusz Małych Projektów, który miał na celu wspierać współpracę transgraniczną poprzez realizację niewielkich projektów, przede wszystkim o charakterze „miękkim”. Wartość wsparcia środków UE dla pojedynczego przedsięwzięcia nie mogła przekroczyć 50.000 euro. WWPWP (jednostka odpowiedzialna w Polsce za realizację programu), kierując się zasadą subsydiarności, powierzyła zarządzanie Funduszem euroregionom, a więc strukturom tworzonym dobrowolnie na szczeblu lokalnym dla realizacji współpracy transgranicznej, obejmującym głównie miasta i gminy zlokalizowane na obszarach przygranicznych dwóch lub kilku sąsiadujących ze sobą państw. Podczas kolejnych edycji polsko-niemieckiego programu wartość Funduszu stopniowo zwiększano, a w ramach innych programów PHARE zarządzanych przez Władzę Wdrażającą Fundusz Małych Projektów przeniesiono także na pozostałe granice Polski. W następnych latach podobny Fundusz utworzono na styku granic polsko-czesko-niemieckiej oraz w Regionie Morza Bałtyckiego. Nowa formuła przyjęta przez Komisję Europejską w grudniu 1998 roku umożliwiła rozszerzenie programu także na południową granicę państwa. Wschodnie obszary przygraniczne Polski zostały objęte Funduszem w ramach Zintegrowanego Programu PHARE dla Polskiej Granicy Wschodniej. Spotkania mieszkańców sąsiadujących państw podczas imprez kulturalnych, wymiany młodzieży, podczas targów gospodarczych, konferencji i seminariów naukowych, festiwali piosenki czy zawodów sportowych, jak również nauka języka sąsiada oraz publikacje poświęcone problemom daleko wykraczającym poza granice jednego kraju przełamują wieloletnie bariery kulturowe i historyczne, uświadamiając lokalnej społeczności wzajemne związki i podobieństwa oraz wspólną odpowiedzialność za kształtowanie rzeczywistości w najbliższej okolicy. Niewielkie projekty, których średnie dofinansowanie w ramach Funduszu wynosi kilka tysięcy euro, przyczyniają się do tworzenia trwałych wiązów kulturalnych, gospodarczych i – co szczególnie istotne - nawiązywania zwyczajnych kontaktów towarzyskich. Podkreślić należy także powszechną dostępność tych środków pomocy dla gmin, powiatów, szkół, instytucji pozarządowych i innych organizacji publicznych. Wszystkie organizacje niedochodowe, których siedziba znajduje się na obszarze danego euroregionu, mogą ubiegać się o wsparcie, pod warunkiem spełnienia kilku kryteriów, z których najważniejsze stanowi poświadczone poparcie partnera z drugiej strony granicy i jego planowany bezpośredni udział w realizacji projektu. Także szybka procedura oceny i zatwierdzania ankiet (od momentu zgłoszenia propozycji projektu do ogłoszenia decyzji upływa z reguły jedynie kilka tygodni) zachęca do nawiązywania współpracy transgranicznej lub jej pogłębiania poprzez realizację wspólnych projektów. Bezstronny Panel Ekspertów, wiedza merytoryczna pracowników Biura SSERB zapewniają przejrzystość funkcjonowania Funduszu, jak również podejmowanie fachowych decyzji, z uwzględnieniem priorytetów euroregionu. Jednym z warunków udzielania pomocy jest akcentowanie przez beneficjenta w środkach masowego przekazu, publikacjach oraz bezpośrednio podczas realizacji projektu, iż przedsięwzięcie odbywa się dzięki wsparciu Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę powszechną dostępność tych środków w regionach przygranicznych, szybką procedurę podejmowania decyzji oraz ogromną liczbę beneficjentów, te stosunkowo niewielkie fundusze -zgodnie z nową orientację programu PHARE- znakomicie promują ideę integracji państwa z Unię Europejską wśród szerokich mas społeczeństwa, służąc priorytetowym celom polskiej polityki zagranicznej. Główne cele i priorytety FMP Zgodnie ze wskazaniami Komisji Europejskiej i WWPWP środki przyznane na realizacje projektów na obszarze ZTERB były wykorzystywane na te przedsięwzięcia i zadania na które były przeznaczone.
Fundusz ten służy realizacji małych projektów tzw. „miękkich” oraz wydarzeń o naturze społecznej ( kulturalnych, sportowych, naukowych). Główne cele Funduszu:
- zachęcanie do tworzenia i wspieranie zdolnej do przetrwania sieci współpracy transgranicznej lokalnych i regionalnych podmiotów w regionach przygranicznych,
- wspieranie projektów transgranicznych o małej skali, realizowanych przez lokalne i regionalne organizacje (instytucje w regionie przygranicznym),
- wspieranie rozwoju struktur odpowiedzialnych za efektywne wdrażanie i wykorzystywanie środków pomocowych. Zakres kompetencji na poziomie wdrażania FunduszuWładza Wdrażająca Program Współpracy Przygranicznej PHARE w Warszawie:
- koordynuje działalność Funduszu i reprezentuje go w kontaktach z KE,
- odpowiada za wdrożenie Funduszu na terytorium Polski,
- zawiera porozumienia z euroregionami o delegowaniu własnych uprawnień i zarządzaniu transzami Funduszu,
- zatwierdza skład KO, treść „Zaproszenia do składania wniosków” oraz Siatki Oceny,
- przewodniczy posiedzeniom KO,
- zatwierdza raporty z oceny i wyboru projektów, dokonanych przez KO,
- dokonuje audytu finansowego i monitoruje proces wdrażania projektów,
- nadzoruje zgodność kontraktowania z obowiązującymi przepisami i Wytycznymi,
- przekazuje środki finansowe. Stowarzyszenie Samorządów Euroregionu Bug:
- odpowiada za zarządzanie Funduszem w ramach uprawnień przekazanych przez WWPWP,
- proponuje członków KO,
- ogłasza procedurę zaproszenia do składania wniosków,
- pełni funkcję informacyjną dla wnioskodawców,
- gromadzi propozycje wniosków,
- zawiera umowy na wykonanie zatwierdzonych projektów z beneficjentami,
- nadzoruje i monitoruje realizacje projektów,
- przyjmuje i rozlicza środki finansowe otrzymane od WWPWP,
- przestrzega terminowości wykonania projektów,
- gromadzi raporty od beneficjentów,
- sporządza raporty podsumowujące wykorzystanie poszczególnych transz Funduszu na potrzeby WWPWP.
do góry
|
Program przedakcesyjny PHARE 
